DHMİ-3-Harici Elektrik Tesisatı Şartnamesi

İŞİN KAPSAMI

Bu bölüm AG ve YG yeraltı harici elektrik dağıtım tesisatının yapımı ile ilgili şartları kapsamaktadır.

KABLO GÜZERGÂHI

Yeraltı kuvvet kablosunun güzergâhı projede gösterilene olabildiğince yakın seçilecektir. Bununla birlikte, Etisan Enerji, işe başlamadan önce, projede gösterilen güzergâhı sahada inceleyerek bu şartnamenin 5.1 maddesindeki isteklere uygunluğunu sağlayacaktır. Kablo uzunluğunda %10′dan çok artışa yol açan güzergâh değişiklikleri, nedenleri ile birlikte, İdareye bildirilecek ve ancak İdarenin yazılı onayı alındıktan sonra uygulanacaktır.

TEKNİK HÜKÜMLER

Kablo

Yüksek Gerilimli yeraltı kuvvet tablosu olarak Kısım 323’e uygun ve projelerde belirtilen tip, kesit ve anma gerilimindeki kablolar kullanılacaktır.

Kablo Başlıkları

Projede gösterilen yerlerde kablonun tipine, kesitine ve anma gerilimine uygun, fabrikasyon kablo başlıkları kullanılacaktır. Y.G. kablolarında her kablo damarı için ayrı başlık kullanılacak ve İdare  ’nin onayı alınarak, yapımcısının teknik önerilerine harfiyen uyulacaktır.

Kablo Pabuçları

AG iletkenin her damar iletkeninin ucu, iletken kesitine uygun büyüklükte ve İdarenin onayından geçirilmiş tipte kablo pabucu ile donatılacaktır.

Kablo pabuçları, tekniğine uygun biçimde mekanik veya hidrolik sıkma cihazı kullanılarak takılacak ve iletkenle pabuç arasındaki tüm boşluklar lehimle doldurulacaktır. Kablo damarının en az 10 cm ‘lik uç bölümü, pabuç borusunun yarısını da kapsayacak biçimde, yalıtkan şeritle sarılacaktır. Projede gösterilen yerlerde uygun kablo başlığı kullanılacaktır.

Kablo Ekleri

Kablo, standart imalat boyunda parçalar halinde temin edilecektir. Çeşitli uzunluktaki kalıntı parçaların eklenerek kullanılmasına kesinlikle izin verilmeyecektir. Ek yapılması kaçınılmaz olduğunda, kablo tipine, kesitine ve anma gerilimine uygun, fabrikasyon ek malzemesi kullanılacak ve yapımcısının önerilerine harfiyen uyulacaktır. Ek yeri, yeteri büyüklükte ve tekniğine uygun inşa edilmiş, kapaklı beton rögar içine alınacaktır. Ek yerinin iki tarafında en az 2 m lik “S” biçimli fazlalık bırakılacaktır.

TESİSATIN YAPILMASI

Kesin Güzergâhın Belirlenmesi

Etisan Enerji yeraltı kablo tesisatına başlamadan önce projede yaklaşık olarak gösterilen kablo güzergâhını sahada kontrol edecek ve aşağıdaki isteklere uygun en ekonomik güzergâhı belirleyip İdare ‘ye onaylattıktan sonra kanal kazısına başlayacaktır.

(a) Kablolar mümkün olduğunca kaplamalı satıh kenarları boyunca döşenecektir.

(b) Güç kablolarının haberleşme kablolarına mesafesi en az 20 cm, kanalizasyon, su, akaryakıt veya gaz borularına mesafesi en az 50 cm olacaktır.

(c) Kablonun, yapı temellerine ve diğer yeraltı tesislerine uzaklığı en az 70 cm olacaktır.

(d) Kablolar, aşırı nemli olan veya kimyasal artıklarla kirletilen yerlerden geçirilmeyecektir.

Ortam Koşulları

0oC ‘ın altındaki ortam sıcaklıklarında kablo döşenmesi kesinlikle yapılmayacaktır. Bununla birlikte, kablo döşenmesinin zorunlu olduğuna dair İdarenin yazılı bildirimi halinde Etisan Enerji, kabloyu sıcaklığı en az 25oC olan bir ortamda en az 24 saat süre ile bekletildikten sonra döşeyecektir. Ateşe yaklaştırılarak ısıtma ve benzeri yöntemler kesinlikle uygulanmayacaktır.

Toprak Kablo Kanalı

Kablonun döşeneceği toprak kanalın derinliği en az 90 cm, ağız genişliği en az 60 cm, dip genişliği bir kablo hali için en az 40 cm olacaktır. Aynı kanala birden çok kablonun döşenmesi gerektiğinde kanalın dip genişliği her ilave kablo için en az 10 cm artırılacaktır. Kablo kanalının dip yüzeyi yeterince düzgün olacaktır. Sivri uçlu veya keskin kenarlı kaya çıkıntıları varsa, kırılarak düzenlenecektir.

Kablonun Döşenmesi

Kablo döşenmesine başlamadan önce, toprak kanal gözden geçirilecek, içine dökülen toprak, düşen yabancı cisimler varsa temizlenecek, su birikintileri varsa, boşaltılacaktır. Daha sonra kanal dibine en az 10cm kalınlığında ince kum serilecek ve tokmaklanacaktır. Kablo, makarasından boşaltılarak kanal kenarına yatırılacak ve tamamı yatırıldıktan sonra dikkatle kum tabakasının üzerine yerleştirilecektir. Kablonun makaradan boşaltılması, kanal kenarına yatırılması ve kanal içerisine yerleştirilmesi sırasında burulmamasına, diz vermemesine, aşırı derecede gerilmemesine ve yalıtımının zedelenmemesine özellikle dikkat edilecektir.

Kablo, kanala yerleştirildikten sonra, üzerine en az 10 cm kalınlığında ikinci kum tabakası döşenecek ve hafifçe tokmaklanacaktır. Üst kum tabakasının üzerine, arada boşluk kalmayacak şekilde ve enine olarak tuğla (metrede 12 adet) veya 20en x 50 boy x 5 kalınlık cm boyutlarında en az 300 dozlu beton blok (metrede 2 adet)  dizilecektir.

Etisan Enerji kablo döşerken ileride oluşabilecek zemin yerleşmeleri nedeniyle kablonun aşırı gerilmesi olasılığını göz önünde bulunduracak ve başta dolma zeminler olmak üzere, gereken yerlerde “S” biçimli kıvrımlar oluşturacaktır. Aynı kıvrımlar her ek yerinin iki tarafında da olacak ve her kıvrım en az 2 m lik kablo fazlalığı sağlayacaktır.

Birden çok Yüksek Gerilimli kablonun aynı kanala döşenmesi halinde, iki komşu kablo arasında en az kablo çapı kadar aralık bırakılacak ve arasına kesintisiz dikey tuğlalar yerleştirilecektir. Yüksek Gerilim ve alçak gerilim kablolarının aynı kanala döşenmesi gerektiğinde aşağıdaki önlemler alınacaktır. Kablolar yan yana döşendiğinde, bu kablolar arasına, dikine ve geniş kenarı kanal ekseni doğrultusunda olmak üzere aralıksız olarak tuğla dizilecektir. Kablolar üst üste döşendiğinde, Yüksek Gerilim kablosu alta yerleştirilecek ve araya enine bitişik düzende tuğla dizilecektir.

YG kabloları ile F/O kabloların arasına tek sıra harman tuğlası serilecektir.

Kablo kanalı boyunca, 12 cm genişliğinde, en az 0.1mm kalınlığında ve üzerinde 6 cm lik siyah kalın punto harflerle, kanalın içine serilecek kablo ile uyumlu olmak üzere “ . kV, Yüksek Gerilim Güç Kablosu”, “AG Güç Kablosu”, “Telefon Kablosu”, vb. yazılmış, esnek, sağlam plastikten yapılmış ikaz bandı serilecektir.

Kablo Kıvrılma Yarıçapı

Kablonun güzergâh dönüşlerinde, “S” biçimli kıvrımlar oluşturulurken ve bina girişlerindeki kıvrılma yarıçapı hiç bir düzlemde kablo dış çapının 15 katından fazla olmayacaktır.

Kanal Eğimi

Etisan Enerji, kanal eğimine dikkat edecek ve aşağıdaki sınır eğimlerinin aşılmamasını sağlayacaktır.

- 500 m ‘ye kadar kablo uzunlukları için %10,

- 500 m ve daha uzun kablo kanalları için %4.

Kanalın Kapatılması

Kablo döşenmesini tamamlayan Etisan Enerji, kanalı kapatmadan önce İdarenin denetimini sağlayacak ve yazılı onayını aldıktan sonra kapatma işlemine başlayacaktır.

Kablo kanalı, kazıdan çıkan toprak, kürekle atılacak ve sıkıştırılarak kapatılacaktır.

Dolgunun ilk 30cm ‘lik tabakasında taş, yabancı cisim, sert toprak topakları bulunmayacaktır. İlk tabaka tokmaklanarak sıkıştırıldıktan sonra, kanalın geriye kalan bölümü yine 30 cm ‘lik tabakalar halinde ve her tabaka sıkıştırılarak doldurulacaktır. Artan toprak, ayıklanan taşlar ve benzeri artıklar kanal mahallinden kaldırılacak ve İdarenin uygun göreceği yere atılacaktır.

Kanalın üstü balıksırtı şeklinde olacaktır.

Demir Donatılı Beton Kablo Kanalı

Toprak, yüzeyden itibaren 1m derinlikte kazılarak 60x60cm yükseklik ve taban genişliğinde 10cm kalınlığında demir donatılı beton kablo kanalı yapılacak, 60X50X10cm ölçülerinde demir donatılı beton kapaklar ile kapatılacaktır.

Kablo, makarasından boşaltılarak kanal kenarına yatırılacak ve tamamı yatırıldıktan sonra dikkatle kum tabakasının üzerine yerleştirilecektir. Kablonun makaradan boşaltılması, kanal kenarına yatırılması ve kanal içerisine yerleştirilmesi sırasında burulmamasına, diz vermemesine, aşırı derecede gerilmemesine ve yalıtımının zedelenmemesine özellikle dikkat edilecektir.

Kabloların serilmesi esnasında, kablo sayısına bağlı olarak taban genişliği her ilave kablo için 10cm olmak üzere artacaktır. Bu durumda kablolar arasına kesintisiz tek sıra harman tuğlası konulacaktır.

Kanalın zeminine 10cm kum serilecek ve kablolar konulduktan sonra kanal kum ile doldurulacaktır. Aynı kanala F/O kablo serilecek olması durumunda, kapağın 5cm altına serilecek YG kablolara teması engellenecektir.

15m aralıklarla tabandan zemine su tasfiyesi için 20cm uzunluğunda 100’lük PVC borular yerleştirilecektir.

İki Bölmeli Demir Donatılı Beton Kablo Kanalı

Kanalın iki bölmeli olmasına ihtiyaç duyulan durumlarda;

Toprak, yüzeyden itibaren 1m derinlikte kazılarak 60x110cm yükseklik ve taban genişliğinde 10cm kalınlığında demir donatılı iki bölmeli beton kablo kanalı (kanalın orta kısmında 10cm kalınlığında bölme duvarlı) yapılacak, 55X50X10cm ölçüsünde demir donatılı beton kapaklar ile kapatılacaktır.

Kablo, makarasından boşaltılarak kanal kenarına yatırılacak ve tamamı yatırıldıktan sonra dikkatle kum tabakasının üzerine yerleştirilecektir. Kablonun makaradan boşaltılması, kanal kenarına yatırılması ve kanal içerisine yerleştirilmesi sırasında burulmamasına, diz vermemesine, aşırı derecede gerilmemesine ve yalıtımının zedelenmemesine özellikle dikkat edilecektir.

Kabloların serilmesi esnasında, kablo sayısına bağlı olarak taban genişliği her ilave kablo için 10cm olmak üzere artacaktır. Bu durumda kablolar arasına kesintisiz tek sıra harman tuğlası konulacaktır.

Kanalın zeminine 10cm kum serilecek ve kablolar konulduktan sonra kanal kum ile doldurulacaktır. Aynı kanala F/O kablo serilecek olması durumunda, kapağın 5cm altına serilecek YG kablolara teması engellenecektir.

15m aralıklarla tabandan zemine su tasfiyesi için 20cm uzunluğunda 100’lük PVC borular yerleştirilecektir.

Üç Bölmeli Demir Donatılı Beton Kablo Kanalı

Kanalın üç bölmeli olmasına ihtiyaç duyulan durumlarda;

Toprak, yüzeyden itibaren 1m derinlikte kazılarak 60x160cm yükseklik ve taban genişliğinde 10cm kalınlığında demir donatılı üç bölmeli beton kablo kanalı (kanalın iç kısmında 10cm kalınlığında iki adet duvar ile bölme oluşturulacak) yapılacak, 55X50X10cm ve 50x50x10cm ölçülerinde demir donatılı beton kapaklar ile kapatılacaktır.

Kablo, makarasından boşaltılarak kanal kenarına yatırılacak ve tamamı yatırıldıktan sonra dikkatle kum tabakasının üzerine yerleştirilecektir. Kablonun makaradan boşaltılması, kanal kenarına yatırılması ve kanal içerisine yerleştirilmesi sırasında burulmamasına, diz vermemesine, aşırı derecede gerilmemesine ve yalıtımının zedelenmemesine özellikle dikkat edilecektir.

Kabloların serilmesi esnasında, kablo sayısına bağlı olarak taban genişliği her ilave kablo için 10cm olmak üzere artacaktır. Bu durumda kablolar arasına kesintisiz tek sıra harman tuğlası konulacaktır.

Kanalın zeminine 10cm kum serilecek ve kablolar konulduktan sonra kanal kum ile doldurulacaktır. Aynı kanala F/O kablo serilecek olması durumunda, kapağın 5cm altına serilecek YG kablolara teması engellenecektir.

15m aralıklarla tabandan zemine su tasfiyesi için 10cm uzunluğunda 100’lük PVC borular yerleştirilecektir.

Beton Zarflı PVC Kablo Kanalı

Toprak, yüzeyden itibaren 100cm derinlikte kanal kazılacak, 10cm yüksekliğinde grobeton zemine atılacak, 110mm lik 4 er adet yan yana olacak şekilde 4 sıra PVC boru konulacak, boru araları 5cm ve kenarlarda 10cm kalacak şekilde beton zarf oluşturulacak.

30m aralıklarla menhol oluşturulacak.

Menhollerde topraklama çubuğu tesis edilecektir.

Menhollerde tabandan zemine su tasfiyesi için 10cm uzunluğunda 100’lük PVC borular yerleştirilecektir.

Menhol kapakları demir donatılı beton olarak imal edilecektir.

Kaplamalı Satıhlar Altından Geçiş

Genel

Tüm kaplama altından geçişlerde, beton gömlek içine alınmış ya da çıplak PVC veya galvaniz borular her iki tarafta en az 1 m kaplama sınırı dışına taşacak biçimde yerleştirilecektir. Her geçişte en az 1 tane yedek boru bırakılacaktır. Uzunluğu 10 m ‘den fazla olan geçişlerdeki yedek boruların içerisine, borunun her iki ucundan 50 cm taşacak biçimde, en az 2 mm çapında galvaniz çelik kılavuz teli yerleştirilecektir.

Normal Yol ve Diğer Kaplamalı Satıhlar Altından Geçişler

Bu gibi yerlerdeki geçişler 100 mm çapında çıplak PVC borularla, 4″ galvaniz boru veya 150 mm çapında prefabrike beton büzlerle yapılacaktır. PVC boruların eklenmesinde prefabrike ek parçaları ve sızdırmazlık malzemesi kullanılacaktır. Beton büz ek yeri, 300 dozlu beton harçla halka biçiminde örülerek kapatılacaktır.

Mevcut Yol ve Diğer Kaplamalı Satıhlar Altından Geçiş

Kaplamanın kırılmasına izin verilmeyen bu gibi yerlerde geçiş, yolun yaklaşık 1 m (ağır taşıt geçen yollarda 1.5 m) altından yatay sondaj ile yapılacaktır. Açılan delikten kablo çapına uygun (en az 4″) galvaniz boru geçirilerek kablo ferşi yapılacaktır. Yatay sondajın iki başında uygun boyutta rögar yapılarak en az 2m kablo fazlalığı “S” şeklinde bırakılacaktır.

Kablo Topraklanması

Kablonun tüm metal kılıfları, kablo başlıklarında ve ek yerlerinde topraklanacak veya topraklanmış metal bölümlere bağlanacaktır.

Hemen Bağlanmayacak Kabloların Korunması

Hemen bağlanmayacak veya ek yapılmayacak kablo pabuçları protolin veya İdarece uygun görülecek başka bir malzeme ile kapatılacak ve zeminden yeterli bir yükseklikte tespit edilecektir.

Kablo uçları, yukarıda tanımlanan biçimde kapatılmış olsalar dahi, toprak kanal içerisinde veya açıkta, toprak zemin üzerinde bırakılmayacaktır.

Kablo Güzergâhının İşaretlenmesi

Ek yeri rögarı kapağının üzerinde, her türlü dış ortam etkilerine karşı dayanıklı ve yerinden çıkmayacak biçimde tespit edilmiş alüminyum üzerine siyah oyma yazı ile “YG KABLO EKİ” “AG KABLO EKİ” veya “MUHABERE KABLO EKİ” ibaresi bulunacaktır.

Kablo işaret taşının yüksekliği 50 cm, boyutları tabanda 30×30 cm tepede 15×15 cm olacaktır. İşaret taşının üzerinde tesis edilen kablo cinsini belirten alüminyum veya pirinç levha bulunacak, taşların görülebilir yüksekliği 15 cm olacaktır. Aynı güzergâhta birden fazla kablo geçiyor ise, levha üzerinde her kablo ile ilgili bilgiler olacaktır.

Bundan başka kaplamalı satıhlar altından geçişlerin iki başında, güzergâh değişme noktalarında ve düz güzergâh boyunca her 20 m ‘de bir beton kablo işaret taşı yerleştirilecektir.

Binaya Giriş ve Binadan Çıkışlar

Yüksek Gerilimli yeraltı kuvvet kablolarının transformatör merkezi binalarına giriş ve bu binalardan çıkışları, projede başka türlü gösterilmemişse uygun boyutlu PVC veya galvaniz borular içinde yapılacaktır. Bir borudan yalnızca bir kablo geçirilecektir. Bina besleme girişleri şartnamenin 301. bölümüne uygun olacaktır.

MUAYENELER

Elektrik tesisatı proje ve şartnamelere uygun olarak tamamlandıktan sonra, sistemin tam olarak çalıştığını göstermek için Kontrol Mühendisinin göstereceği şekilde kabul muayeneleri yapılacaktır. Muayeneler yetkili İdare elemanları huzurunda ve uygun bir zamanda yapılacaktır.

Toprağa döşenmiş kablolar için enerjilendirilmeden önce yalıtım ve devamlılık testi yapılacaktır. Testlerde 1000V DC Meger cihazı kullanılacaktır. Kabloların yalıtım değerleri imalatçı tarafından belirlenen değerlerden az olmayacaktır.

Tüm DHMİ Elektrik Şartnamelerini incelemek için tıklayınız

Bu yazı Genel, Şartname kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.