Orta Gerilim Hava Yalıtımlı Metal Mahfazalı Modüler Hücreler Teknik Şartnamesi

Kod: TEDAS-MYD/95-007.D(DB)

Yayın Tarihi: Eylül – 1995

Revizyon 1: Nisan – 1999 (revize)

Revizyon 2: Ağustos – 2001 (revize)

Revizyon 3: Mart-2003 (revize)

Revizyon 4: Ocak-2005 (revize)

Genel

Konu ve Kapsam

Bu şartname; OG dağıtım sistemlerinde kullanılmak üzere temin edilecek anma gerilimi 36 kV’a kadar, baraları ve kablo/bara bağlantı bölümü hava yalıtımlı, tek baralı, dolap tipi metal mahfazalı modüler hücrelerin (MMMH-hava) tasarım, yapım ve deneylerini kapsar.

Temini istenen metal mahfazalı modüler hücrelerin tertip şekilleri ve teknik özellikleri, ekteki tek hat şemasında, ihale dokümanında belirtilmiştir.

Bu şartname kapsamındaki metal mahfazalı modüler hücreler; şartname ve eklerinde belirtilen tertip ve teknik özelliklere uygun olarak 3 fazlı, metal mahfaza içinde, bara ve mesnet izolatörleri, geçit izolatörleri, dış bağlantılar için YG kablo bağlantı düzenleri, kesicileri, yük ayırıcıları, sigortalı yük ayırıcıları, ayırıcı ve topraklama ayırıcıları, akım ve gerilim transformatörleri, YG sigortaları, koruma ve kumanda cihazları ve bunlar arasında yapılan ara bağlantılar, topraklama sistemi, kilitleme düzenleri ve diğer yardımcı donanım ve malzemelerinin montaj ve bağlantıları  yapılmış, komple ünite olarak temin edilecektir.

Standartlar

Bu Şartname ve eklerinde aksi belirtilmedikçe, metal mahfazalı modüler hücreler ve hücrelerde kullanılacak malzeme ve teçhizat aşağıdaki Türk Standartları (TS) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) Standartlarının en son baskılarına uygun olarak imal edilecek ve deneyden geçirilecektir.

Standart No.

(TSE)

Standart No.

(IEC, EN etc.)

Standart Adı
TS 5248 EN 60298 IEC 62271-200 Metal Mahfazalı A.A. Anahtarlama ve Kumanda Düzenleri- Beyan Gerilimleri 1 kV’un Üstünde 52 kV’a Kadar (52 kV dahil)
5278 IEC 60694 Yüksek Gerilim Anahtarlama ve Kumanda Cihazları Standartları İçin Ortak Hükümler
3033 IEC 60529 Mahfazaların Koruma Derecelerinin Sınıflandırılması
3039 IEC 62271-100 Y.G. Kesicileri
TS 565

EN 60129

IEC 62271-102 Y.G. Ayırıcıları ve Topraklama Ayırıcıları
IEC 60265-1 Anma Gerilimi 1 kV’dan 52 kV’a kadar Y.G. Yük Ayırıcıları
TS 1259 EN 60282-1 IEC 60282-1 Sigortalar-Yüksek Gerilim-Bölüm 1:Akım Sınırlayıcı Sigortalar
IEC 62271-105 Y.G. Yük Ayırıcısı ve Sigorta Tertipleri
60787 IEC 60787 Transformatör Koruması İçin Yüksek Gerilim Sigortaları Seçimi Uygulama Kılavuzu
IEC 60376 Yeni SF6 Gazının Kabulü ve Şartnamesi
TS EN 60044-1 IEC 60044-1 Ölçü Transformatörleri –Bölüm:1 Akım Transformatörleri

Standart No.

(TSE)

Standart No.

(IEC, EN etc.)

Standart Adı
TS EN 60044-2 IEC 60044-2 Ölçü Transformatörleri –Bölüm:2 Endüktif Gerilim Transformatörleri
2042 IEC 60273 Dahili ve Harici Tip Mesnet İzolatörlerinin Özellikleri
4237 IEC 60660 Organik Malzemeden Bina İçi Mesnet İzolatörlerinin Deneyleri
- IEC 60255 Elektrik Röleleri
TS 5590

EN 60051-2

IEC 60051 Elektriksel Ölçü Aletleri ve Aksesuarları-Doğrudan harekete geçen analog göstergeli Bölüm:2 Ampermetreler ve Voltmetreler
TS EN 61036 IEC 60521 Sayaçlar – Aktif Enerji için
TS EN 61268 IEC 60145 Alternatif Akım Reaktif Enerji Sayaçları

Eşdeğer yada daha üstün başka standartlar kullanılmışsa bunların Türkçe ya da İngilizce kopyaları teklifle birlikte verilecektir

Yönetmelikler

Bu şartname kapsamında yer alan hava yalıtımlı metal mahfazalı modüler hücrelerin tasarım ve imalinde, “Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği” ile “Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği” nin yürürlükteki hükümlerine uyulacaktır.

Çalışma Koşulları

İhale dokümanında aksi belirtilmedikçe, satın alma konusu metal mahfazalı modüler hücreler aşağıda belirtilen çalışma koşullarında bina içi (dahili) kullanıma uygun olacaktır.

Kullanılma yeri Bina içi (dahili)
Yükselti 1000 metre
Ortam sıcaklığı

  • En az
  • En çok
-  5 °C
40 °C
  • 24 saat için ortalama
35 °C
Ortam kirliliği Az
Bağıl nem
  • En çok
% 95
  • En az
% 60
  • Ortalama
% 80
Yer sarsıntısı
  • Yatay ivme
0.5 g
  • Düşey ivme
0.4 g
Sistem topraklaması Doğrudan topraklı veya direnç  üzerinden topraklı nötr sistemi

Elektriksel Özellikler

Fonksiyonel Birimler (Hücreler)

Bu şartname kapsamında yer alan ve ekte tek hat şemaları verilen hava yalıtımlı metal mahfazalı modüler hücrelerde (fonksiyonel birimlerde) bulunacak teçhizatlar aşağıda belirtilmiştir.

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          Yük Ayırıcısı,

-          Kablo terminallerini kısa devre eden  ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Kablo bağlantı düzeneği,

-          Kabloların gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri,

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          1 takım Arıza Gösterge Düzeni, (ALICI’nın ilgili teknik şartnamesine göre)

-          1 adet Motor

“ Yük Ayırıcı + Sigorta” Birleşiği Transformatör  Koruma Hücresi (EK-III, Şekil-2)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          “Yük Ayırıcısı+Sigorta” Birleşiği,

-          3 (üç) adet akım sınırlayıcı YG sigorta,

-          Sigortaların kaynak ve yük taraflarını kısa devre eden ve topraklayan iki ayrı Topraklama Ayırıcısı,

-          Kablo bağlantı düzeneği,

-          Kabloların gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı tip Gerilim Göstergesi,

-          Sinyal Lamba Kutusu, (Madde:2.4.3’e göre)

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          1 adet Motor

Gerilim Transformatörü Hücresi (EK-III, Şekil- 3)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          Ayırıcı,

-          OG sigortalarının kaynak tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          3  (üç) adet OG sigorta,

-          24 kV’a kadar  faz-faz ya da faz-nötr arasına bağlı, 36 kV gerilim seviyesinde ise faz-nötr   arasına bağlı Gerilim Transformatörleri,

-          Gerilim Transformatörünün sekonder tarafında 3 adet AG sigorta, Voltmetre Komütatörü ve Voltmetre,.

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

Kesicili Çıkış Hücresi (EK-III, Şekil- 4)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır

-          Baralar,

-          Ayırıcı,

-          Kesicinin kaynak tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Kesici,

-          Kablo terminallerini kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı

-          3 (üç) adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre)

-          Kablo bağlantı düzeneği,

-          Kabloların gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri,

-          Koruma Rölesi ve Yardımcı Röleler.

-          Hücrenin transformatör koruma hücresi olarak kullanılması halinde Sinyal Lamba Kutusu,     ( Madde:2.4.3’e göre)

-          Termostat kontrollü ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

-          Ampermetre ve/veya diğer ölçü aletleri.

Bara Bağlama (Kuplaj) Hücresi (EK-III, Şekil- 5)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar (kaynak tarafında),

-          Ayırıcı (kaynak tarafında),

-          Kesicinin kaynak tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Kesici,

-          3 (üç) adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre )

-          Kesicinin yük tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Ayırıcı (yük tarafında),

-          Baralar (yük tarafında),,

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

-          Ampermetre ve/veya diğer ölçü aletleri.

-          Koruma rölesi ve yardımcı röleleri

Ayırıcılı Giriş-Çıkış  Hücresi (EK:III, Şekil- 6)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          Ayırıcı,,

-          Kablo terminallerini kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Kablo bağlantı düzeneği,

-          Kabloların gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip   Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri,

-          Termostat kontrollü ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          1 takım Arıza Gösterge Düzeni, (ALICI’nın ilgili teknik şartnamesine göre)

Kablo Giriş Bağlantı Hücresi (EK:III, Şekil-7)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar

-          Kablo bağlantı düzeneği,

-          Ana devrenin gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip   Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri.

-          Termostat kontrollü ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-            Ana devreyi kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı

Akım ve Gerilim Ölçü  Hücresi (EK:III, Şekil-8)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          Yük Ayırıcısı,

-          Kaynak tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          3 (üç) adet YG sigorta,

-          3 (üç) adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre )

-          24 kV’a kadar  faz-faz ya da faz-nötr arasına bağlı, 36 kV gerilim seviyesinde ise faz-nötr   arasına bağlı Gerilim Transformatörleri,

-          Gerilim Transformatörünün sekonder tarafında 3 adet AG sigorta,

-          Voltmetre Komütatörü ve Voltmetre, Ampermetre,

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

NOT: Sayaç ve Ölçü Trafolarının bulunduğu bölüm kapakları mühürlenebilir olacaktır.

Bara Yükseltme  Hücresi (EK:III, Şekil- 9)

Akım Ölçü+Bara Yükseltme  Hücresi (EK:III, Şekil- 10)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          3 (üç) adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre)

-          Ampermetre

-          Termostat kontrollü ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

-          Diğer ölçü aletleri.

Akım Ölçü Hücresi (EK:III, Şekil- 11)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          3 (üç) adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre)

-          Ampermetre

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

-          Diğer ölçü aletleri.

Kesicili Bara Bölme Hücresi (Yandan çıkışlı) (EK-III, Şekil- 12)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          Ayırıcı,

-          Kesicinin kaynak tarafını  kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Kesici,

-          3 adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre)

-          Çıkış baralarının gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri,

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

-          Ampermetre ve/veya diğer ölçü aletleri,

-          Koruma Rölesi ve yardımcı röleler

Yük Ayırıcılı Bara Bölme Hücresi  (Yandan çıkışlı) (EK-III, Şekil-13)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar,

-          Yük Ayırıcısı,

-          Çıkış baralarını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

-          Çıkış baralarının gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip Gerilim Göstergesi ve  faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri,

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          1 adet Motor

SF 6 Gazı Yalıtımlı Hücreler ile Birlikte Kullanılacak Hava Yalıtımlı Hücreler

§  Kablo Giriş Bağlantı Hücresi/Kutusu: OG kabloların SF 6 gazı yalıtımlı bir anahtarlama hücresinin ana barasına doğrudan irtibatlandırmak için kullanılacaktır. (EK:III, Şekil: 1) Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Kablo mesnetleri,

-          Kablo Giriş Bağlantı Hücresi/Kutusu’nun gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı  tip Gerilim Göstergesi,

-          3 (üç) adet ekranlı tip Ayrılabilen Bağlayıcı  (Ayrılabilen Kablo Başlığı)

§  Akım Gerilim Ölçü Hücresi: Uygun donanımlı SF 6 gazı yalıtımlı bir anahtarlama hücresi ile birlikte kullanılacaktır. (EK:III, Şekil:2)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar/kablolar,

-          3 (üç) adet YG sigorta,

-          3 (üç) adet Akım Transformatörü, (İhale dokümanına göre )

-          24 kV’a kadar  faz-faz ya da faz-nötr arasına bağlı, 36 kV gerilim seviyesinde ise faz-nötr   arasına bağlı Gerilim Transformatörleri,

-          3 (üç) adet ekranlı tip Ayrılabilen Bağlayıcı  (Ayrılabilen Kablo Başlığı),

-          3 (üç) adet dahili tip Kablo Başlığı,

-          Kablo bağlantı düzeneği ve kablo mesnetleri,

-          Gerilim Transformatörünün sekonder tarafında 3 adet AG sigorta, Voltmetre Komütatörü ve Voltmetre,.

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

İhale dokümanında istenmiş ise;

-          Aktif ve/veya Reaktif  Sayaç,

NOT: Sayaç ve Ölçü Trafolarının bulunduğu bölüm kapakları mühürlenebilir   olacaktır.

§  Gerilim Transformatörü Hücresi: Uygun donanımlı SF 6 gazı yalıtımlı bir anahtarlama hücresi ile birlikte kullanılacaktır. (EK:III, Şekil: 3)

Standart hücre aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

-          Baralar/kablolar,

-          3  (üç) adet OG sigorta,

-          24 kV’a kadar  faz-faz ya da faz-nötr arasına bağlı, 36 kV gerilim seviyesinde ise faz-nötr   arasına bağlı Gerilim Transformatörleri,

-          3 (üç) adet dahili tip Kablo Başlığı,

-          Kablo bağlantı düzeneği ve kablo mesnetleri,

-          Gerilim Transformatörünün sekonder tarafında 3 adet AG sigorta, Voltmetre Komütatörü ve Voltmetre,

-          Termostat kontrollu ısıtıcı.

OG Teçhizatının Elektriksel Özellikleri ve Anma Değerleri

Şartname kapsamındaki metal mahfazalı modüler hücrelerin ana devrelerinin ve hücrelerde kullanılan OG teçhizatının ortak elektriksel özellikleri ve anma değerleri İhale dokümanında aksi belirtilmedikçe aşağıdaki gibi olacaktır.

OG Modüler Hücrelerin Ana Devrelerinin ve Hücrelerde Kullanılan OG Teçhizatın Ortak Elektriksel Özellikleri ve Anma Değerleri

Anma frekansı : 50 Hz
Anma normal bara akımı : 630 A, 1250 A
Sıcaklık artışı : IEC 60298 ve IEC60694′e göre
Anma kısa süreli (1 s) dayanım akımı : 16 kA-etken
Anma kısa devre süresi : 1 saniye
Anma tepe dayanım akımı : 40 kA-tepe
İç Ark Dayanımı : 16 kA-etken, 1 saniye

Anma gerilimleri ve anma yalıtım düzeyleri

  • Anma gerilimleri                                            (kV)
: 7.2 12 17.5 36
  • Normal işletme gerilimleri                             (kV)
: 6.3 10.5 15.8 33
Yıldırım darbe dayanım  gerilimleri
  • Toprağa göre ve fazlar arası                   (kV-tepe)
: 60 75 95 170
  • Ayırma uzaklığında                                (kV-tepe)
: 70 85 110 195
1 dakika süreli şebeke frekanslı dayanım gerilimi
  • Toprağa göre ve fazlar arası                 (kV-etken)
: 20 28 38 70
  • Ayırma uzaklığında                              (kV-etken)
: 23 32 45 80
§  Yardımcı donanım için şebeke

frekanslı dayanım gerilimi                    (kV-etken)

: 2
Yardımcı servis besleme gerilimleri
  • AC (50 Hz)
: 220/380 V, ± %10
  • DC (İhale dokümanına göre)
: 24 V, 48 V, 110 V

NOT: Fonksiyonel hücrenin anma akımı, hücrede kullanılan anahtarlama elemanının maksimum anma akımı ile sınırlı olacaktır.

Kesiciler

İhale dokümanında ve teknik şartnamede aksi belirtilmedikçe metal mahfazalı hücrelerde kullanılacak kesiciler, SF6 gazlı  veya vakumlu tipte TEDAŞ-MYD/95-008 no’lu teknik şartnameye (teknik şartname revize edilmiş ise en son haline) uygun olacaktır.

Kesiciler ile ilgili bazı anma değerleri aşağıda verilmektedir.

-          Anma normal akımı                                        : 630 A veya 1250 A

-          Anma kısa devre kesme akımı                        : 16 kA

-          Anma kısa devre süresi                                   : 1 saniye

-          Anma kısa devre kapama akımı                      : 40 kA

-          İlk açan kutup katsayısı                                   : 1.5

-          Geçici toparlanma gerilimi                              : TS 2687/IEC 62271-100′e göre

-          Kesme ortamı                                                   : SF6 gazlı veya vakum

-          Boşta kablo anma kesme akımı

  • Anma gerilimi                                   (kV)  :  7.2      12      17.5     36
  • Boşta kablo kesme akımı                    (A)  :  10        25      31.5     50

-          Küçük endüktif akım anma kesme değeri       : 0-20 A arasında bütün değerler

Yukarıda belirtilen tüm kesme akımlarında

oluşan en yüksek aşırı gerilim(toprağa göre)   : 2.5 p.u.’dan küçük

-          Anma açma-kapama işlemler dizisi                 : A-0.3 s-KA-3 dak-KA

-          Kesme süresi                                                     : 80 ms’den az

-          Kapama süresi                                                   : 120 ms’den az

-          Kutuplar arası faz uyuşmazlığı                         : 5 ms’den az

(Açma ve kapamada)

Kesiciler; IEC 62271-100’e uygun SF6 gazlı  veya vakumlu tipte, mühürlü basınç (sealed pressure) sistemine sahip  olacaktır.

Kesicilerin SF 6 gazlı olması halinde kullanılacak SF 6 gazı IEC 60376 standardına uygun olacak ve kesiciler gazı dolu olarak teslim edilecektir.

Çalışma Mekanizması

Kesiciler, açma öncelikli (trip-free) tip olacaktır.

Çalışma mekanizması  bir yay düzeni üzerinde biriktirilmiş enerjiyle çalışan tipte olacak ve açma ve kapama işlemleri için gerekli enerji yaylar üzerine depo edilecektir.

Kapama yayı elektrik motoru ile, açma yayı ise kesici kapatıldığında otomatik olarak kurulacaktır. Ayrıca acil durumlarda kullanılmak üzere, sökülüp takılabilen bir kol vasıtasıyla elle yay kurma düzeni bulunacaktır. Çalışma mekanizmasının yapısı, yay kurma kolu yerine takılı  durumda iken motorun çalışması, kurma kolu üzerinde herhangi bir etki yapmayacak şekilde olacaktır.

Çalışma mekanizması  ayrı bir işleme gerek duyulmadan bir “Açma-Kapama-Açma” işlemi çevrimi için yeterli enerjiyi depo edebilecektir.

Kapama yayının tam olarak kurulmamış olması durumunda kesicinin kapatılmasını önleyen bir kilitleme bulunacaktır.

Çalışma mekanizmasında yayın durumunu gösteren kırmızı zemin üzerine beyaz harflerle “YAY KURULU”, yeşil zemin üzerine beyaz harflerle “YAY BOŞ” yazılı mekanik bir gösterge bulunacaktır.

Açma ve Kapama Düzenleri

Açma ve kapama işlemleri şönt açma ve kapama bobinleri vasıtasıyla uzaktan ve ayrıca acil durumlarda kesici çalışma mekanizmasının ön yüzündeki buton veya mandalla mekanik olarak yapılabilecektir.

Çalışma mekanizması üzerinde, kesicinin açık ve kapalı durumlarını gösteren mekanik bir gösterge, açma sayısını kaydeden mekanik bir sayıcı bulunacaktır.

Kesici kumanda devresinde en az aşağıdaki teçhizat temin edilecektir.

-          Şönt açma ve kapama bobinleri,

Besleme gerilimleri ihale dokümanında belirtilen değerde olacak ve besleme  geriliminin  aşağıdaki sınırları arasında çalışabilecektir.

  • DC besleme

Açma bobini                   : % 70 ile % 110

Kapama bobini               : % 85 ile % 110

  • AC besleme

Açma ve kapama bobini  : % 85 ile % 110

-          Anti pompaj rölesi ve devresi,

-          Yardımcı kontaklar,

İmalatçının kendi devrelerinde kullandıklarının dışında en az 2 adet açık ve 2 adet kapalı   kontak bulunacaktır. Kontaklar en az 10 A sürekli akım taşıyacak kapasitede olacaktır.

-          Anahtarı çıkarıldığında kesiciyi açık konumda elektriksel ve mekanik olarak     kilitleyen   kilit bulunacaktır.

-          Yay kurma motoru,

Besleme gerilimi İhale dokümanına belirtilen değerde olacak ve motor, besleme   geriliminin    % 85′i ile % 110′u arasındaki gerilimlerde çalışabilecektir.

-          Motor besleme devresinde koruyucu sigortalar,

-          Kapama yayının boşta durumunda kapanan limit kontaklar. (sinyal için)

Ayırıcılar

Ayırıcılar, IEC 62271-102 Standardına uygun, SF6 gazı  ya da hava yalıtımlı olacaktır. Ayırıcılar 3 kutuplu ve 2 konumlu (AÇIK ve KAPALI), ya da 3 kutuplu ve 3 konumlu (AÇIK, KAPALI ve TOPRAKLANMIŞ) olacaktır.

3 kutuplu ve 2 konumlu ayırıcıların hareketli kontakları (kontak kolları) açık konumda iken topraklanmış olmuyorsa bu ayırıcılar ayrıca topraklama ayırıcıları ile teçhiz edilecektir.

Ayırıcılar ile ilgili bazı anma değerleri aşağıda verilmektedir.

- Anma normal akımı                                      : 630 A veya 1250 A

- Anma kısa süreli dayanım akımı                  : 16 kA-etken

- Anma kısa devre süresi                                 : 1 saniye

- Anma tepe dayanım akımı                            : 40 kA-tepe

Topraklama Ayırıcıları

Topraklama ayırıcıları IEC 62271-102 standardına uygun, 3 kutuplu olacaktır. Topraklama ayırıcıları ile ilgili bazı anma değerleri aşağıda verilmektedir.

-          Anma kısa devre süresi                               : 1 saniye

-          Anma kısa süreli dayanım akımı                : 16 kA-etken

-          Anma tepe dayanım (kısa devre kapama)

akımı                                      (kA-tepe)      : 40 kA.

NOT: “Yük ayırıcısı+sigorta birleşiği” Transformatör Koruma Hücresinin yük tarafında (sigortanın aşağısında bulunan) yer alan topraklama  ayırıcısının anma kısa süreli dayanım akımı, 1kA-etken, anma tepe dayanım akımı 2.5 kA olabilecektir.

Fonksiyonel birimlerin (hücrelerin) özelliği göz önüne alınarak;

-          Yük ayırıcılı Giriş-Çıkış Hücresi, Kesicili Çıkış Hücresi ve Ayırıcılı Giriş-Çıkış Hücresinde kablo terminallerini topraklayan ve kısa devre eden,

-          “Yük ayırıcısı+sigorta birleşiği” Transformatör Koruma Hücresinde sigortaların alt ve üst tarafını topraklayan ve kısa devre eden,

-          Kablo Bağlantı Hücresi, Akım-Gerilim Ölçü Hücresi ve Yük Ayırıcılı Bara Bölme Hücresinde yer alan,

Topraklama Ayırıcıları, kısa devre üzerine kapatabilen tipte ve SINIF:B’ye haiz olacaktır.

NOT: SINIF:B, Topraklama Ayırıcısının kısa devre üzerine 5 (beş) kez kapatabileceğini ifade eder.

Yük Ayırıcıları

Yük ayırıcıları  IEC 60265-1 (1998) standardına uygun olacak, SF6 gazı ile dolu bir bölüm içinde açıp kapayacaktır. Yük ayırıcıları 3 kutuplu ve 2 konumlu (AÇIK ve KAPALI) ayrıca topraklama ayırıcısına sahip, ya da 3 kutuplu ve 3 konumlu (AÇIK, KAPALI ve TOPRAKLANMIŞ) olacaktır.

Yük ayırıcıları, anma normal akımına kadar bütün akımları kapama, taşıma ve kesmeye, kısa devre akımlarını belirli bir süre taşımaya ve kısa devre üzerine kapamaya uygun olacak, açık konumunda ayırıcılar için istenen yalıtım seviyesini sağlayacaktır.

SF6 gazlı yük ayırıcıları; cihazın 20 yıllık ömrü boyunca gaz takviyesi gerektirmeyen mühürlü basınç (sealed pressure) yapıda olacaktır.

İç arıza nedeniyle gaz basıncının tehlikeli bir düzeye çıkması  durumunda, işletme personeli için tehlike yaratmayacak şekilde gazın boşaltılması sağlanacaktır.

Yük ayırıcılarında  kullanılacak SF6 gazı, IEC 60376 standardına uygun olacak ve yük ayırıcıları gaz dolu olarak teslim edilecektir.

Yük Ayırıcıları ile ilgili bazı anma değerleri aşağıda verilmektedir.

-          Yük ayırıcısı tipi                                          : Genel amaçlı

-          Yük ayırıcısı sınıfı                                       : M1 ve E3 (NOTLAR’a bakınız.)

-          Anma normal akımı                         (A)      : 630

-          Anma aktif yük ağırlıklı

kesme akımı                                     (A)       :  630

-          Anma boşta transformatör kesme akımı       : 1250 kVA’lık transformatörün boştaki   akımına   eşit

-          Anma kısa süreli dayanım akımı (kA-etken) : 16

-          Anma kısa devre süresi                                  : 1 saniye

-          Anma tepe dayanım (kısa devre kapama)

akımı                                          (kA-tepe)      : 40

-          Kesme ortamı                                                  : SF 6 gazı

NOTLAR:

SINIF M1: Yük Ayırıcının gerilimsiz ve yüksüz olarak mekanik ömrünün 1000 (bin) açma kapama olduğunu ifade eder.

SINIF E3: Yük Ayırıcının; anma akımını 100 (yüz) kez kesebileceğini, anma kısa devre akımı üzerine 5 (beş) kez kapama yapabileceğini ifade eder.

“Yük Ayırıcısı + Sigorta” Birleşiği

i)                    Bu şartname kapsamında temin edilecek “Yük Ayırıcısı + Sigorta” Birleşiği Koruma Hücresinde kullanılacak “Yük Ayırıcısı + Sigorta” Birleşiği; yük ayırıcısı (kesme ortamı SF 6 gazı, “sealed pressure” tip) ile her üç kutbuna seri bağlı akım sınırlayıcı sigortaların, fonksiyonel bir ünite olarak tertiplenmesinden oluşan “Anahtar-Sigorta Tertibi” (Switch-fuse) tipinde olacak ve IEC 62271-105 standardına uygun olacaktır.

ii)                   “Yük Ayırıcısı + Sigorta” Birleşiğinde kullanılacak sigortalar vurucu mekanizmasıyla donatılacak, arıza durumunda çalışan sigorta vurucusu vasıtasıyla, yük ayırıcısının üç kutbu otomatik olarak açtırılacaktır.

Sigortalı yük ayırıcıları; otomatik açmanın çalışmasıyla, tertibin anma kısa devre kesme akımına kadar bütün aşırı akımları kesebilecektir.

iii)                 “Yük Ayırıcısı + Sigorta” Birleşiğinde kullanılan yük ayırıcılarının kısa süre dayanım ve kısa devre kapama akımları dışındaki diğer özellikleri, Madde 2.2.4.’e ve IEC 60265-1 (1998) standardına uygun  olacaktır.

Yük ayırıcılarının kısa devre karakteristiklerinin seçiminde, tertipte kullanılabilecek en büyük  anma akımlı sigortanın sınırlama etkisi dikkate alınabilir.

iv)                 OG/AG Dağıtım Transformatörü korumasında kullanılacak YG sigortalar; İhale dokümanında belirtilen transformatörün gücüne, “Yük Ayırıcısı+Sigorta” Birleşiğinin ve kullanılacak sigortanın özelliklerine göre IEC 60787’ye uygun olarak İmalatçı tarafından seçilecektir. Sigortaların mahfaza içerisinde kullanılmasından ileri gelen termik etkiler sigorta seçiminde dikkate alınacaktır.

Aralarında Türkiye’de faaliyet gösteren YG Sigorta imalatçılarının ürünlerini de kapsamak üzere İmalatçı tarafından hazırlanacak Sigorta Seçim Çizelgesi (Çizelgede, seçilen sigortanın imalatçı adı ve tip numarası/işareti de yer alacaktır.) teklif ile  birlikte verilecektir. Bu çizelge sigorta bölümü kapağının iç tarafında da bulundurulacaktır.

Tertipte kullanılacak yük ayırıcısı ve sigortaların karakteristikleri IEC 62271-105 standardına   göre koordine edilecektir.

v)                  “Yük Ayırıcısı + Sigorta” Birleşiği ile ilgili bazı anma değerleri aşağıda verilmektedir.

-          Anma normal akımı (A)       : IEC 62271-105, Madde:4.4.1

-          Anma sanal (prospective) kısa devre

kesme akımı                          (kA-etken)       : 16

-          Anma geçici toparlanma gerilimi                  : IEC 62271-105, Madde:4.102

-          Anma sanal (prospective) kısa devre

kapama akımı                         (kA-tepe)        : 40

-          Anma Transfer akımı                          (A)      : IEC 62271-105, Madde:4.104

Yük Ayırıcıları,  Ayırıcılar ve Topraklama Ayırıcılarının Çalışma Mekanizmaları

i)                    Tüm çalışma mekanizmaları hareketli kontakların açık ve kapalı konumlarını güvenilir şekilde gösteren konum göstergeleri ile donatılacaktır.

ii)                   Yük ayırıcılarının çalışma mekanizması “biriktirilmiş enerji ile kumanda” (stored energy operation) tipinde olacaktır. Kapama işlemleri elle ve istenirse motorla kurulan bir yay üzerinde biriktirilmiş enerjinin, çalışma mekanizmasındaki buton/mandal aracılığıyla  yakından elle boşaltılması veya kapama bobininin enerjilenmesi ile uzaktan yapılacaktır.

Açma işlemi için gerekli enerji, kapama işlemi sırasında açma yayının otomatik olarak   kurulması ile sağlanacaktır. Açma işlemi, kumanda mekanizmasındaki açma butonu/mandalı aracılığıyla yakından elle veya şönt açma bobininin enerjilenmesi ile uzaktan yapılacaktır.

Bütün yük ayırıcılarında bulunacak şönt açma ve kapama bobinlerinin besleme gerilimleri İhale dokümanında belirtilen değerde olacak ve besleme geriliminin  aşağıdaki sınırları arasında çalışabilecektir.

-          DC besleme

  • Açma bobini                   : % 70 ile % 110
  • Kapama bobini               : % 85 ile % 110

-          AC besleme

  • Açma ve kapama bobini  : % 85 ile % 110

iii)                 “Yük Ayırıcısı+Sigorta” Birleşiğinin çalışma mekanizması, “biriktirilmiş enerji ile kumanda”ya ilave olarak, herhangi bir sigorta vurucusunun çalışması halinde açığa çıkacak mekanik enerjiyle yük ayırıcısını otomatik olarak açtıracaktır.

-          Sigorta vurucusu ve otomatik açma salıcısı arasındaki irtibat herhangi bir vurucunun çalışmasında başarılı  bir açma yapılacak şekilde düzenlenecektir.

-          Sigorta vurucusuyla yapılan açmada, çalışan sigorta yenisiyle değiştirilmeden, yük  ayırıcısı  kapatılamayacaktır.

iv)                 Ayırıcıların çalışma mekanizması “bağımlı el kumandası” tipinde olabilir.

v) “Kısa devre üzerine kapatan” tip topraklama ayırıcılarında kapama işlemi,  “bağımsız el   kumandası” ile yapılacaktır. Açma işlemi “bağımlı el kumandası” ile yapılabilir.

vi)                 Ayırıcı, yük ayırıcısı  ve topraklama ayırıcılarına ayrı  ayrı  kumanda edilecektir.

vii)               Yük ayırıcısı, ayırıcı ve topraklama ayırıcılarının kumandası; açık ve kapalı konumlarda asma kilit takılarak kilitlenebilir olacaktır.

viii)              Mekanizmanın, dönme hareketi yapan parçalarının birleştirilmesi pim veya kama ile  yapılacak ve ek yerlerinde boşluk ve gevşeme oluşması önlenecektir.

ix)                 Çalışma mekanizmasında kullanılan yaylar ve diğer elemanlar korozyona karşı korunmuş olacak ve bakım gerektirmeyecektir.

x)                  Yük ayırıcıları ve “Yük Ayırıcısı+Sigorta” Birleşiğinin çalışma mekanizmaları, gerektiğinde motor eklenerek kapama yayının motorla kurulmasına uygun yapıda olacaktır.

xi)                 Tüm çalışma mekanizmalarında, kilitlemeler için kullanılanlardan başka, 2 adet normalde açık (NA), 2 adet normalde kapalı (NK) kontak bulunacaktır.

Akım ve Gerilim Transformatörleri

İhale dokümanında ve teknik şartnamede aksi belirtilmedikçe; hava yalıtımlı metal mahfazalı hücrelerde kullanılacak OG Akım Transformatörleri TEDAŞ-MYD/96-010, OG Gerilim Transformatörleri TEDAŞ-MYD/96-011no’lu teknik şartnamelere (söz konusu teknik şartnameler revize edilmiş ise en son haline) uygun olacaktır.

Akım transformatörleri:

İhale dokümanına göre, bir veya iki değiştirme oranlı ve bir veya   iki  sekonder sargılı olacaktır.

Ölçü akım transformatörleri (sargıları)

  • Anma gücü                                 :10 VA, 15 VA veya 30 VA
  • Doğruluk sınıfı                           : Akım ölçü için: 1

Enerji ölçü için: 0.5

  • Ölçü emniyet katsayısı, Fs         :5

Koruma akım transformatörleri (sargıları)

  • Anma gücü                                : 10 VA, 15 VA veya 30 VA
  • Doğruluk sınıfı                          : 10 P
  • Doğruluk sınır katsayısı            : 10

-          Sürekli termik akımı                      : 1.2 x In

(Isınma akımı)

-          Kısa süreli termik akımı (Ith)        : 16 kA-etken, 1 saniye

-          Dinamik akımı                               : 40 kA-tepe

-          Kısmi boşalma                               : IEC60044-4′e uygun

NOT: ALICI’nın onayı alınmak koşulu ile, standartlara uygun olarak üretilmiş dökme epoksi reçine yalıtımlı, kuru tip “toroidal tip” akım transformatörleri de kullanılabilecektir.

Gerilim Transformatörleri

-          Anma dönüştürme oranları: (kV/kV)

Faz-Toprak arasına bağlı                 Faz-Faz arasına bağlı

(Topraklanmış) Ger.Tr. (Topraklanmamış) Ger.Tr.

6.3   :Ö3 / 0.1:Ö3                               6.3 / 0.1

10.5 :Ö3 / 0.1:Ö3                             10.5 / 0.1

15.8 :Ö3 / 0.1:Ö3                             15.8 / 0.1

33    :Ö3 / 0.1:Ö3

33    :Ö3 / 0.1:Ö3/ 0.4:Ö3

-          Anma gücü ve doğruluk sınıfları

  • Ölçü ve/veya koruma sargısı

Anma gücü                             : 30 VA –60 VA – 800 VA

Doğruluk sınıfı                       : 1 (800 VA’lik sargı sınıfsız olacaktır.)

-          Kısmi boşalma                          : IEC 60044-4′e uygun

Gerilim Göstergesi  ve Faz Sırası Kontrol Prizi

Ring şebeke kablolarının faz gerilimleri, kapasitif gerilim bölücüleriyle beslenen ışıklı tip gerilim göstergeleri  vasıtasıyla kontrol edilecektir. Bu amaçla kullanılacak ışıklı tip gerilim göstergeleri kumanda bölümünde yer alacaktır. Kullanılacak Gerilim Göstergesi tipi ilgili standardına uygun olacak ve bu tip teklifte belirtilecektir. Gerilim Göstergesi  sisteminde yer alan gerilim kontrol prizleri ile faz sırasının kontrolü/uyuşması yapılabilecektir. İhale dokümanında belirtilmesi halinde (istenilen miktar kadar) Faz Sırası Kontrolu/Uyuşmazlığı Cihazı hücre ile birlikte ilave teçhizat olarak verilecektir.

Ölçü Aletleri, Sayaçlar, Koruma Röleleri, Sinyal Lamba Kutusu

Ölçü Aletleri ve Sayaçlar

Ölçü Aletleri

Aksi belirtilmedikçe hücrelerde kullanılacak ölçü aletleri, IEC-60051 standardına uygun olacak ve aşağıdaki özellikleri sağlayacaktır.

  • Döner bobinli olacaktır.
  • Doğruluk sınıfı      : 1,5
  • Boyutlar               : 96 x 96 mm
  • Mekanik sıfır ayarı bulunacaktır.
  • %100 anma değerleri kırmızı çizgi ile işaretlenecektir.
  • Ampermetrelerde maksimum akım göstergesi bulunacaktır.
  • Watmetre ve Varmetreler 2 ölçü elemanlı ve 3 telli tipte olacaktır.
  • Voltmetreler 4 veya 7 konumlu voltmetre komütatörü ile birlikte kullanılacaktır.
Sayaçlar

Aksi belirtilmedikçe enerji sayaçları TS 461-TS 786 (IEC 60521-IEC 60145) standartlarına uygun olacaktır. Aktif ve reaktif enerji sayaçları 3 fazlı, 2  ölçü elemanlı ve 3 telli olacak ve aşağıdaki özellikleri sağlayacaktır.

  • Doğruluk sınıfı                      : 1
  • Kaydedicide basamak sayısı : 5
  • Ters dönmeyi önleme mekanizması bulunacaktır.
  • Aktif enerji sayaçlarında 15 dakika integrasyon periyod’lu maksimum demand göstergesi bulunacaktır.

NOT: İhale dokümanında belirtilmesi halinde yukarıda yer alan Ölçü Aletleri ve Sayaçlar yerine ENERJİ ÖLÇER (Enerji Analizörü) kullanılabilecektir.

Koruma Röleleri

İhale dokümanında aksi belirtilmedikçe bu şartname kapsamında yer alan hücrelerde kullanılacak Sekonder Röleler, TEDAŞ-MYD/96-027.A no’lu teknik şartnameye (söz konusu teknik şartname revize edilmiş ise en son haline) uygun olacaktır.

Sinyal Lamba Kutusu

OG/AG Dağıtım Transformatörünün arıza sinyalleri, Sinyal Lamba Kutusunda görülecektir. Sinyal Lamba Kutusu, transformatör koruma hücresi olarak kullanılacak hücrenin Alçak Gerilim Bölümünde yer alacaktır. Arıza sinyallerine ait ışıklı göstergeler, yardımcı rölelere ait kontaklarla kumanda edilecek ve sinyal silme butonları ile silinebilecektir.

Tasarım Ve Yapısal Özellikler

Genel

-          Bu şartname kapsamında yer alan hava yalıtımlı metal mahfazalı modüler hücreler; dolap tipi, bina içinde kullanıma uygun (dahili tip) olacak ve IEC 62271-200 standardına uygun olarak üretilecektir.

-          Modüler hücrelerin bütün dış yüzeyleri ve altı metalden yapılmış olacak ve Madde 3.4.1.’de belirtilen koruma derecesini sağlayacaktır.

Hücrelerde yer alacak bölümler (compartment), birbirlerinden topraklanmış metal bölmelerle ve/veya yalıtkan malzemeden yapılmış bölmelerle (ayırıcı ya da yük ayırıcısının metal yada yalıtkan malzemeden yapılmış gövdesi de bir bölme (partition) olarak kabul edilecektir.) ayrılmış ve bütün yüzleri kapalı  olacaktır.

-          Hücrelerde en azından, fonksiyonel özelliğine bağlı olarak, aşağıda belirtilen bölümlerin gerekli olanları, bulunacaktır.

Bunlar;

  • Ana Bara Bölümü, (bütün hücrelerde)
  • Kablo/bara Bağlantı Bölümü, (Bu bölüm fonksiyonel birimin özelliğine bağlı olarak kesici, ve/veya OG sigorta ve/veya ölçü transformatörleri ve/veya topraklama ayırıcılarını ve/veya  kablo/bara bağlantı düzeneklerini içerir.)
  • Çalışma Mekanizması Bölümü,
  • Alçak Gerilim Bölümü.

NOT: Ana Bara Bölümü ile Kablo/bara Bağlantı Bölümü birbirinden yük ayırıcısı yada ayırıcının metal yada yalıtkan gövdesi ile de ayrılabilecektir.

-          Hücreler; normal işletme, muayene ve bakım işlemleri, ana devrenin enerjili olup olmadığının kontrolü, faz sırası denetimi, kablo arıza yerinin belirlenmesi, kabloların topraklanması, kablo ve diğer teçhizatın gerilim deneyleri, tehlikeli elektro-statik yüklerin önlenmesi işlemleri güvenle yapılacak şekilde tasarımlanacaktır.

-          Aynı özellik ve yapıda olan bütün bileşenler birbirleriyle değiştirilebilir özellikte olacaktır.

-          Hücreler gerektiğinde, her iki yönde, fonksiyonel birim (hücre) ilavesine olanak verecek yapıda olacaktır.

-          Hücre düzenlemelerinde, gerekli bağlantılarının rahatlıkla yapılabilmesi için gerekli önlemler alınacaktır.

-          Hücre duvarlarının birleştirilmesinde kaynak kullanılmayacaktır.

-          Hücrelerde kullanılan bütün teçhizat,  şartnamede aksi belirtilmedikçe, belirtilen ilgili standartlara ve ALICI’nın ilgili teknik şartnamelerine uygun olacaktır.

Boyutlar

Bu şartname kapsamında temin edilecek hücrelerin yükseklik ve derinlikleri 36 kV’ta sırasıyla 2250 mm ve 1400 mm’den, 17.5 kV ve daha aşağı gerilimlerde sırasıyla 1700 mm ve1000 mm’den fazla olmayacaktır. Alçak gerilim bölümleri ile çalışma mekanizması  bölümlerinin hücre dışına taşan kısımları  bu ölçülere dahil değildir.

Hücrelerin genişlikleri aşağıdaki tabloda verilenlerden büyük olmayacaktır.

SIRA NO HÜCRE ADI 36 KV

için

7.2–12-17.5 KV

için

1 Yük ayırıcılı giriş hücresi 750 mm 375 mm
2 “Yük Ayırıcısı+sigorta” birleşiği Transformatör koruma hücresi 750 mm 375 mm
3 Gerilim transformatörü hücresi 1000 mm 750 mm
4 Kesicili çıkış hücresi 1000 mm 750 mm
5 Bara bağlama (kuplaj) hücresi 2000 mm 1000 mm
6 Ayırıcılı giriş-çıkış hücresi 1000 mm 750 mm
7 Akım-gerilim ölçü hücresi 1150 mm 1150 mm
8 Kablo giriş bağlantı hücresi 750 mm 500 mm
9 Bara yükseltme hücresi 750 mm 500 mm
10 Akım ölçü+bara yükseltme hücresi 750 mm 750 mm
11 Akım ölçü hücresi 1000 mm.. 750 mm.
12 Kesicili Bara Bölme Hücresi

(yandan çıkışlı)

1000 mm 750 mm
13 Yük Ayırıcılı Bara Bölme Hücresi

(yandan çıkışlı)

1000 mm. 750 mm.

NOT: SF 6 gazı yalıtımlı hücreler ile birlikte kullanılacak hava yalıtımlı Kablo Bağlantı Hücresi/Kutusu, Akım Gerilim Ölçü Hücresi ve Gerilim Transformatörü Hücrelerinin boyutları, kullanılacak SF 6 gazı yalıtımlı hücreler göz önüne alınarak İMALATÇI tarafından belirlenecektir. Bu boyutlar teklifte belirtilecektir.

Topraklama

Ana Devrenin Topraklanması

Bakım işlemleri sırasında güvenliği sağlamak için, ana devrenin erişilmesi istenen bütün bölümleri, erişilir duruma gelmeden önce topraklanacak ve/veya ölü (gerilimsiz) duruma getirilecektir. (Bkz.Md.3.6.2.)

Mahfazanın Topraklanması

Hücrelerde bütün hücre boyunca uzanan bakır bir topraklama iletkeni bulunacaktır. Bu iletkeninin kesiti, en az 35 mm² olmak koşuluyla, akım yoğunluğu 160 A/mm² değerini aşmayacak şekilde hesaplanacaktır. Toprak iletkeninin sonunda her iki uçta, tesisin topraklama sistemine bağlantısı için en az 12 mm çapında civatalı tipte topraklama terminalleri bulunacaktır. Topraklama iletkeni ve bağlantıları dışarıdan bakıldığında veya hücre kapağı açıldığında rahatlıkla görülebilmelidir.

Her hücrenin mahfazası, ana devreye ait olan teçhizatın şasileri ve topraklanması gereken bütün metal parçalar doğrudan veya metal yapı bölümleri aracılığıyla toprak iletkenine bağlanacaktır.

Genel olarak, taşınması  gereken akımın neden olduğu termik ve dinamik zorlamalar dikkate alınarak, topraklama sisteminin sürekliliği sağlanacaktır.

Çerçeve, kapaklar, kapılar, bölme perdeleri ve diğer yapısal bölümler arasında elektriksel sürekliliği sağlamak için hücre içindeki ara bağlantılar, cıvata veya kaynakla yapılacaktır.

Koruma Derecesi ve İç Arıza

Koruma Derecesi

İnsanların gerilimli bölümlere yaklaşmasına ve hareket eden bölümlere dokunmasına karşı mahfaza, IEC 60529’a göre en az IP 3x  koruma derecesine sahip olacaktır.

Bölmeler en az mahfazanın koruma derecesini sağlayacaktır.

İç Arıza

Mahfaza içerisinde, bir bozukluk veya yanlış manevradan ya da sistemden kaynaklanabilecek bir arızada, iç ark oluşmasını önlemek için gerekli önlemler alınacaktır. İnsanların zarar görmesini önlemek için, zayıf bir olasılıkla dahi olsa oluşabilecek arkın  süresi ve kötü sonuçları  sınırlandırılacak ve olabilen en yüksek koruma derecesi sağlanacaktır.

İç arızaların olasılığını  düşürmek ya da riskini azaltmak ve sonuçlarını sınırlandırmak için standartlarda tavsiye edilen gerekli önlemler alınacaktır.

Mahfaza

Mahfaza en az 2 mm kalınlıkta çelik saclardan yapılacak ve etkili bir şekilde topraklanacaktır. Mahfaza monte edildiğinde, en az Madde 3.4.1.’de belirtilen koruma derecesini sağlayacaktır.

Metal mahfazalı hücrelerin monte edildiği odanın duvarları mahfazanın parçaları olarak kabul edilmeyecektir.

Mahfaza ve bölümleri iç arızadan kaynaklanan ark nedeniyle meydana gelecek basınç yükselmelerine, dışarıdan uygulanacak mekanik darbelere karşı  hasar görmeden dayanacak sağlam bir yapıda olacaktır.

Mahfazanın ön yüzünde bulunan  kapak ve kapıları, çalışma mekanizması bölümlerinin ön panelleri ve hücrelerin dış yan yüzleri elektrostatik kaplama yöntemi ile boyanacaktır. Mahfazanın diğer bölümleri, sıcak daldırma galvanizli hazır çelik saclardan imal edilmişse boyanmayabilir. Aksi takdirde bu bölümler de elektrostatik yöntemle boyanacaktır.

Kapaklar ve Kapılar

Mahfazanın parçaları  olan kapaklar ve kapılar metalden yapılacak ve kapalı durumlarında mahfaza için öngörülen koruma derecesini sağlayacaktır. Kapak ve kapılarda tel ızgara veya benzeri malzemeler kullanılmayacaktır.

Kapak ve kapılar ancak ait oldukları YG bölümü içinde bulunan ve erişilebilir şekilde yapılmış olan tüm ana devre bölümleri topraklanmış iken açılabilecektir.

Yüksek gerilim bölümlerine erişim için aşağıdaki kurallara uyulacaktır.

Normal çalışma ve bakım amaçlarıyla açılması gerekmeyen kapaklar (Sabit   Kapaklar):

Bu kapaklar alet kullanmadan açılmayacak ve sökülmeyecek yapıda olacak, üzerlerinde uyarı işareti olacaktır.

“Kablo Bağlantı Hücresi”, “Bara Yükseltme Hücresi”, “Akım Ölçü + Bara Yükseltme Hücresi” ve Akım Ölçü Hücresi  kapakları SABİT KAPAKLAR olarak yapılacaktır.

Normal çalışma için açılması gereken kapak ve kapılar (açılabilir kapak ve kapılar)  ve erişim:

Bu kapak ve kapılar alet kullanmadan açılabilecektir. Ancak, insanların güvenliği için, bu kapak ve kapılar asma kilit takmaya uygun tesisata sahip olacak, ayrıca ait  olduğu bölümde bulunan ana devreye ait parçalar ölü (gerilimsiz) duruma getirilmeden ve bölüm dışına uzanan tüm iletken parçalar topraklanmadan açılamayacak şekilde mekanik kilitleme düzenine sahip olacaktır.

i)                    Kablo bağlantı bölümlerine erişim:

-          Ancak;

  • Anahtarlama cihazları (ayırıcı, kesici ve yük ayırıcısı) açık olduğunda,
  • Kablo terminali topraklama ayırıcısı kapalı olduğunda,
  • Bölüm dışına uzanan bütün iletken parçalar topraklanmış olduğunda

mümkün olabilecektir.

-          Kablolar üzerinde dielektrik deneyleri yapabilmek için, kapak veya kapı açık  durumdayken, topraklama ayırıcısına kumanda edilebilecektir. Ancak, topraklama ayırıcısı kapalı konuma getirilmeden kapak veya kapı  kapatılamayacaktır.

ii)                   “Yük Ayırıcı+Sigorta” Birleşiği Transformatör Koruma Hücresinde;

-          Sigorta bölümüne erişim ancak:

  • Yük ayırıcısı açık olduğunda,
  • Sigortaların yukarı ve aşağı  tarafındaki   topraklama ayırıcıları kapalı olduğunda mümkün olabilecektir.

-          Aşağıdaki ve yukarıdaki topraklama ayırıcıları kapalı konuma getirilmeden ve çalışan sigorta yenisiyle değiştirilmeden bölümün kapak/kapısı kapatılamayacaktır.

iii)                 Kesicili çıkış hücresinde kesici bölümüne erişim ancak;

  • Kesici ve ayırıcı açık olduğunda,
  • Bölüm dışına uzanan bütün iletken parçalar topraklanmış olduğunda

mümkün olabilecektir.

iv)                 Bara bağlama hücresinde, kesicinin bulunduğu bölüme erişim  ancak;

  • Kesici ve her iki ayırıcı açık olduğunda,
  • Bölüm dışına uzanan bütün iletken parçalar topraklanmış olduğunda

mümkün olabilecektir.

v)                  Kesicili Bara Bölme hücresinde kesicinin bulunduğu bölüme erişim ancak;

  • Kesici ve ayırıcı açık olduğunda,
  • Kesicinin yukarısında (kaynak tarafında) bulunan topraklama ayırıcısı kapalı  olduğunda mümkün olabilecektir.

vi)                 Gerilim transformatörü bölümüne erişim ancak;

  • Ayırıcı açık olduğunda,
  • Bölüm dışına uzanan bütün iletken parçalar topraklanmış olduğunda

mümkün olabilecektir.

vii)               Akım-Gerilim ölçü hücresinde ölçü trafolarının bulunduğu bölüme erişim ancak, Yük ayırıcısı açık ve topraklama bıçağı kapalı olduğunda mümkün olabilecektir.

Gözetleme Pencereleri

Normal işletmede erişilebilir bölümlerde bulunan, hava yalıtımlı ayırıcı  ve topraklama ayırıcılarının açık ve kapalı konumlarını  görebilmek için bu bölümlerin kapak veya kapıları üzerinde gözetleme pencereleri bulunacaktır.

Gözetleme pencereleri en az mahfazanın koruma derecesini sağlayacaktır.

Gözetleme pencereleri, mekanik dayanımı en az mahfazanınkine eşit olan saydam bir levha ile kapatılacak ve üzerinde elektro-statik yüklerin oluşması, yeterli uzaklık veya elektro-statik ekranlama (Örneğin, pencerenin iç tarafındaki topraklanmış tel ızgara) vasıtasıyla önlenecektir.

Ana devrenin gerilimli bölümleriyle gözetleme pencereleri arasındaki yalıtım, şartnamede belirtilen faz-toprak ve faz arası deney gerilimlerine dayanacaktır.

Havalandırma Delikleri ve Gaz Çıkış Yerleri

Havalandırma delikleri ve gaz çıkış yerleri mahfaza için belirtilen koruma derecesini sağlayacak biçimde düzenlenecek ya da mekanik dayanımı uygun olmak koşuluyla, tel ızgaralar veya benzeri düzenlerle korunacaktır.

Havalandırma delikleri ve gaz çıkış yerleri, basınç altında sızan gaz veya buhar, işletme personeli için tehlike yaratmayacak şekilde düzenlenecektir.

Kilitleme Düzenleri

Güvenlik ve işletme kolaylığını sağlamak üzere hücrelerin çeşitli bileşenleri arasında Madde 3.6.’da belirtilenlere ek olarak aşağıdaki kilitleme düzenleri de sağlanacaktır.

i)                    Yük ayırıcıları ve sigortalı yük ayırıcılarına;

  • Hücrenin kapak veya kapıları açık olduğunda,
  • Topraklama ayırıcısı (ayırıcıları) kapalı olduğunda

kumanda edilemeyecektir.

ii)                   Çalışan sigorta yenisi ile değiştirilmeden yük ayırıcısı kapatılamayacaktır.

iii)                 Kesici ile aynı devrede bulunan ayırıcılara;

  • Hücrenin kapak veya kapıları açık olduğunda,
  • Kesici kapalı olduğunda,
  • Topraklama ayırıcısı (ayırıcıları) kapalı olduğunda kumanda edilemeyecektir.

iv)                 Devresinde bulunan ayırıcı kapalı, açık veya topraklanmış konumda olmadıkça kesiciye kumanda edilemeyecektir.

v)                  Gerilim transformatörü hücresindeki ayırıcıya;

  • Hücrenin kapak veya kapısı açık olduğunda,
  • Topraklama ayırıcısı kapalı olduğunda,

kumanda edilemeyecektir.

vi)                 Devresinde bulunan ayırıcı/yük ayırıcısı açık olmadıkça topraklama ayırıcısı  kapatılamayacaktır. Topraklama ayırıcısı (ayırıcıları) kapalı  iken, devresinde    bulunan ayırıcı/yük ayırıcısı kapatılamayacaktır.

vii)               Pratik olduğunca mekanik kilitleme düzenleri tercih edilecektir.

Kabloların Dielektrik Deneyleri için Önlemler

Kabloların dielektrik deneyleri, kablolar tesisten ayrılmadan yapılabilecek ve kabloya bağlı  kalan bölümler, ilgili kablo standartlarında öngörülen deney gerilimlerine dayanacaktır.

3.11. “Ana Bara Bölümü” ve Baralar

i)                    Ana Bara bölümü hücrelerin üst kısmında bulunacaktır. Ana baralar, bağlantı baraları  ve bağlantı  parçaları  bakır veya alüminyum olacak ve bara kesitleri, belirtilen sıcaklık artış sınırlarını  aşmamak üzere anma normal akımları ile kısa süre dayanım akımı ve tepe dayanım akımının doğuracağı termik ve dinamik etkilere dayanacak şekilde boyutlandırılacaktır.

ii)                   Ana baralar porselen veya epoksi reçineden yapılmış yalıtkan mesnetler üzerine tespit    edilecektir. Ana baralar herhangi bir bakım gerektirmeyecektir. Gerekli yalıtım seviyesinin sağlanması  amacıyla ana baraların yalıtkan bir kılıfla kaplanması kabul edilebilir.

iii)                 Bitişik hücrelerin bara bölümleri arasında bölme bulunmayacaktır. Her hücrenin bara  bölümüne, cıvatalarla bağlanmış ve  üzerinde uyarı işareti olan bir kapağın sökülmesi ile erişilebilecektir.

Ana baraların hücreler arasındaki bağlantısı, devredeki herhangi bir elemanın kaldırılmasına, yerinin değiştirilmesine, bağlantısının çözülmesine gerek duyulmadan yapılabilecektir.

iv)                 Ana Bara Bölümlerinin yan  taraflarında bulunan dış kapaklar sökülerek hücrenin sağına veya soluna yeni hücre  ilaveleri mümkün olacaktır.

Kesici, Kablo/Bara Bağlantı, Sigorta ve Ölçü Transformatörü Bölümleri:

-          Kesiciler tekerlekli araba ya da kızak üzerine yerleştirilmiş, elektriksel bağlantıları söküldükten sonra kolaylıkla çekilebilir tipte olacaktır.

Kesici terminallerinin diğer teçhizatın terminallerine bağlantısı kesicinin akım taşıma kapasitesine uygun bükülgen parçalarla yapılacaktır

-          Kablo bağlantı bölümü, bağlanacak olan kabloların tipi, sayısı ve kesitine uygun olarak tasarımlanacak, dahili tip kablo başlıklarının kabloların dik bir düzlemde ve yalıtım düzeyini sağlayan bir yükseklikte bağlanmasına uygun olacaktır

Kablo/Bara Bağlantı Bölümünde hücrenin fonksiyonel özelliğine göre aşağıdaki elemanlar bulunacaktır. Bunlar;

  • Kesici,
  • YG sigortaları,
  • Güç kablosu için bağlama ve sıkıştırma düzenekleri,
  • Ölçü transformatörleri,
  • Topraklama ayırıcıları,
  • Bara bağlantıları.(yandan çıkışlı bara bölme hücreleri için)

Bölümün tabanı  kablo girişine imkan veren, sökülebilir sac levhalarla kapatılacaktır. Kablo giriş deliklerini kapatmak için kablo kesitine uygun kablo rakorları  temin edilecektir. Kablo kesitleri İhale dokümanında veya sipariş aşamasında belirlenecektir.

-          “Yük Ayırıcısı+sigorta” birleşiği transformatör koruma hücresinin sigortaları ve kablo bağlantı düzenekleri aynı bölümde bulunacaktır.

-          Gerilim transformatörü bölümünün YG sigortaları gerilim transformatörü ile aynı bölümde bulunacaktır.

Çalışma Mekanizması Bölümü:

Çalışma mekanizmaları ve ilgili yardımcı teçhizat, hücrenin diğer bölümlerinden topraklanmış metal bölmelerle ayrılmış ve Madde 3.4.1.’de belirtilen koruma derecesini sağlayan bir bölüm içerisine yerleştirilecektir. Kesici için ayrı bir çalışma mekanizması bölümü bulunacaktır (Bkz. Md.2.2.1.1.)

Çalışma mekanizmalarına sistem gerilim altında iken erişilebilecektir.

Çalışma mekanizmalarının ön yüzündeki pano üzerinde tek hat şemasına uygun olarak aşağıdaki donanım bulunacaktır:

-          Mimik diyagram,

-          Ayırıcı, yük ayırıcısı ve topraklama ayırıcılarına ait konum göstergeleri,

-          Her ayırıcı ve topraklama ayırıcısı için kumanda kolunun takılarak kumandanın yapılacağı  yuvalar, (Kumanda kolunun açık konumu “O”, kapalı  konumu “I” sembolü ile işaretlenecektir.)

-          Yük ayırıcıları için yay kurma kolunun takılacağı yuvalar, (Yayın kurulu ve boş durumları yazı  veya uygun sembollerle belirtilecektir.)

-          Yük ayırıcısı açma ve kapama butonları/mandalları,

-          Çalışma mekanizmalarının kilitlenmesi için asma kilit takma tesisatı,

-          Işıklı tip Gerilim Göstergeleri ve Gerilim Kontrol Prizleri.

Alçak Gerilim Bölümleri” ve A.G. Bağlantıları

i)                    Fonksiyonel hücrenin özelliğine göre hücrelerin üst ön yüzünde, sistem gerilim altında iken bile erişilebilecek bir Alçak Gerilim Bölümü yer alacaktır.

Bu bölüm fonksiyonel hücrenin özelliğine göre olması gereken sinyaller, minyatür kesiciler, yardımcı röleler, sigortalar, terminal dizisi, v.b teçhizatın yanı sıra İhale dokümanında belirtilen koruma rölelerini, ölçü aletlerini, aktif ve reaktif sayaçları da kapsayacaktır.

Koruma röleleri, ölçü aletleri, sayaçlar, sinyaller, kumanda ve test butonları hücrenin ön yüzüne konacak ve hücre kapalı iken yer seviyesinden kolayca görülebilecek veya kumanda edilebilecektir.

ii)                   Bütün iç bağlantılar, dış bağlantıların kolayca yapılmasını sağlayan bir terminal dizisine toplanacaktır.

Bağlantı  için en az 1.5 mm² kesitte, çok telli, 750 V sınıfında termoplastik yalıtkanlı, aleve dayanıklı bakır iletkenli kablolar kullanılacaktır.

Dış bağlantılar için terminaller fonksiyonlarına göre sınıflandırılacak ve akım transformatörleri için kısa devre edilir tipte terminaller kullanılacaktır. Terminal dizileri, modüler tipte, ısı ve ateşe dayanıklı, yanmaz malzemeden yapılacak ve topraklanmış metal raylar üzerine yaylı tutturma şeklinde monte edilecektir. Her terminal dizi sinde en az % 10 yedek terminal bulunacaktır. Her terminalde sökülüp takılabilen tipte işaretleme şeridi bulunacaktır.

Bütün bağlantı iletkenleri ve terminaller, fonksiyonlarını ve bağlandığı cihazın terminalini göstermek üzere uygun şekilde işaretlenecektir.

Dış bağlantı için kablo çıkış delikleri kablo rakorları ile donatılacaktır.

İşaret Plakaları

Hava yalıtımlı metal mahfazalı modüler hücreler ve hücrelerde bulunan bütün bileşenler üzerinde, aşağıdaki bilgileri içeren dayanıklı ve kolaylıkla görülebilen işaret plakaları bulunacaktır.

-          Yapımcının adı

-          Tipi ve seri numarası

-          Uygulanabilen anma değerleri

-          İlgili standart numarası

-          Alıcının adı ve sipariş numarası

-          Alıcının malzeme kod numarası

Her fonksiyonel birimin işaret plakası, normal işletme sırasında kolaylıkla okunabilecektir.

Hücrelerde kullanılan teçhizatın her birinin üzerinde, kendi standardında belirtilen bilgileri içeren ayrı işaret plakaları bulunacaktır.

Her fonksiyonel ünitede “BU HÜCRE TEDAŞ’IN İLGİLİ TEKNİK ŞARTNAMESİNE GÖRE ÜRETİLMİŞ VE TEST EDİLMİŞTİR.” ibaresi yazılı ayrı bir işaret plakası bulunacaktır.

Korozyona Karşı Önlemler

Genel

Metal bölümler korozyona dayanıklı malzemeden yapılacak ve yüzeyler korozyonu en aza indirecek şekilde işlenecektir.

Korozyona karşı aşağıdaki önlemler alınacaktır:

-          Akım taşıyan parçalar demir içermeyen metalden olacaktır.

-          İmalat ve montajda kullanılacak malzemeler galvanik korozyona yol açmayacak şekilde    seçilecek ve düzenlenecektir.

-          Akım taşıyan ya da yapı elemanı olarak kullanılan alüminyum alaşımdan parçalar korozyona dayanıklı olacaktır.

-          Demirden parçalar galvanizli ya da boyalı olacaktır.

-          Korozyondan korunacak yüzeyler, düzgün, hasarsız, temiz ve kaplamanın ömrünü azaltan  yabancı maddelerden arınmış olacaktır.

Boyama

Metal mahfazalı modüler hücrelerin boyanması gereken kısımları  elektrostatik kaplama yöntemi ile boyanacaktır.

Boya rengi siparişten önce belirlenecektir.

Boyanacak yüzeyler standartlarda öngörülen kumlama, kimyasal temizleme, fosfatlama vb. yöntemlerle iyice temizlenecektir.

Elektrostatik kaplamada reçine bazlı  toz boyalar kullanılacak, kaplama kalınlığı 65 ± 15 µ olacaktır.

Boyanın niteliği, boya kaplamasının kalınlığı ve kaynaşmasının kontrolu ile belirlenecektir.

Boya kalınlıkları  rastgele seçilmiş beş noktada boya kontrol aygıtı  ile ölçülecektir. Ortalama kalınlık yukarıda belirtilen değerde olacaktır.

Boya tabakalarının birbiriyle kaynaşması, rastgele seçilen beş noktada TS 4313/ASTM D 3359′a uygun olarak bant yapıştırma yöntemiyle kontrol edilecektir.

Deney sonucu bu standartlarda yer alan Sınıf-4′den daha kötü olmamalıdır.

Galvanizleme

Mahfazanın yapımında galvanizli hazır çelik saclar kullanılmışsa, bunlar TS 822 veya ISO 4998′e uygun olacaktır.

Galvanizli çelik sacların çinko kaplama ağırlığı (bir metre kare düz sacın her iki yüzeyine kaplanan toplam çinko miktarı);

-          TS 822′ye göre, anma değeri 381 g/m².maks. (üç nokta deneyi ortalaması 275 g/m²) ya da,

-          ISO 4998′e göre üç nokta deneyi ortalaması 275 g/m² (Z 275 sınıfı) olacaktır.

Metal mahfazalı modüler hücrelerin yapımında kullanılan hazır galvanizli çelik sacların dışındaki diğer galvaniz işlemleri ve galvanizlenmiş yüzeyler zerindeki deneyler, sıcak daldırma galvaniz konusundaki ISO 1459, 1460, 1461 ve TS 914 Standartlarına uygun olarak yapılacaktır. Aksi belirtilmedikçe, galvaniz kaplama kalınlıkları TS 914 Çizelge-1′e uygun olacaktır.

Civata ve vidalı çubukların dişleri de dahil olmak üzere tüm metal parçaların sıcak daldırma ile galvanizleme işlemi, işleme, eğme, kesme, delme, puntolama, işaretleme ve kaynak işlemleri tamamlandıktan ve yüzeyler üzerindeki pas ve yağlar kumlama, kimyasal temizleme vb. yöntemlerle iyice temizlendikten sonra yapılmalıdır. Galvanizlenen somunlar kılavuzlanıp dişlerin temizlenmesinden sonra suya dayanıklı ve paslanmayı önleyici yağla yağlanacaktır.

Boyanamayan ve sıcak galvaniz yapılamayan küçük parçalar, elektrogalvaniz yapılacak veya paslanmaz çelikten yapılacaktır. Elektrogalvaniz kalınlığı en az 12 µ olacaktır.

Deneyler

Hava yalıtımlı metal mahfazalı  modüler hücrelerin deneyleri IEC 60298 standardına ve bu standartta belirtilen değişiklikler dikkate alınarak IEC 60694 standardına uygun olarak yapılacaktır.

Hücrelerde kullanılacak teçhizatın deneyleri ise ilgili standartlarına ve Alıcının teknik şartnamelerine uygun olarak yapılacaktır.

Tip Deneyleri

Komple hücre üzerinde uygulanacak tip deneyleri aşağıda belirtilmiştir:

-          Yalıtım deneyleri,

  • Yıldırım darbe gerilim deneyleri,
  • Ana devrede şebeke frekanslı gerilim deneyleri,
  • Yalıtkan bölmeler için tamamlayıcı dielektrik deneyler,
  • Kısmi boşalma deneyleri,
  • Yardımcı devreler ve kumanda devrelerinde dielektrik deneyler,

-        Sıcaklık artış deneyi,

-          Ana devrenin direncinin ölçülmesi,

-          Kısa süreli dayanım akımı ve tepe dayanım akımı deneyleri,

  • Ana devreler için,
  • Topraklama devreleri için,

-          Kapama ve kesme kapasitelerinin denetlenmesi,

-          Mekanik çalışma deneyleri,

  • Anahtarlama cihazları,
  • Kilitleme düzenleri,

-          Koruma derecesinin denetlenmesi,

-          Kaçak akımların ölçülmesi, (yalıtkan malzemeden yapılmış bölmeler için)

-          İç arızadan kaynaklanan ark deneyi,

Deney akımı 16 kA-etken ve deney süresi 1 (bir) saniye olacaktır. Deney;

  • OG sigorta bulunan bulunan hücrelerde  sigortaların  yukarı tarafında,
  • Giriş-çıkış hücrelerinde kablo bağlantı bölümlerinde,
  • Bara Bağlama Hücresinde kesici bölümünde iç ark meydana getirilerek, yaklaşım derecesi A’ya göre (endikatörler 30 cm uzağa yerleştirilerek)  yapılacaktır. Deney sonuçları ilgili standartda yer alan tüm koşulları sağlamalıdır.

-          Boya ve galvaniz kaplamaları üzerindeki deneyler (Md.3.16′ ya göre)

NOT: Tip deneyleri fonksiyonel birim üzerinde yapılır. Bileşenlerin tiplerinin, beyan değerlerinin, muhtemel olan birleşimlerinin (kombinasyonlarının) çeşitliliği nedeniyle tip

deneylerinin metal mahfazalı anahtarlama ve kumanda düzenlerinin bütün düzenlemeleri üzerinde yapılması pratik değildir. Bu nedenle herhangi bir özel düzenlemenin performansı, kıyaslanabilir düzenlemelerin (tip testleri yapılmış düzenlemeler)  deney verileri ile doğruluğu kanıtlanabilir. Ancak bunun için  imalatçı firma tarafından bu konuda yapılacak detaylı açıklamanın, ALICI tarafından kabul edilmesi gereklidir.

Rutin Deneyler

İmalatı tamamlanmış olan bütün hücrelere veya birlikte taşınmak üzere birleştirilmiş hücre gruplarına İmalatçı tarafından uygulanacak rutin deneyler aşağıdadır:

-          Ana devrede şebeke frekanslı gerilim deneyleri

-          Yardımcı devrelerde şebeke frekanslı gerilim deneyleri

-          Ana devrenin direncinin ölçülmesi

-          Kısmi boşalmanın ölçülmesi

-          Mekanik çalışma deneyleri

-          Yardımcı elektrik cihazlarının deneyleri

-          Bağlantıların uygunluğunun denetlenmesi

-          Elle ve gözle muayene

-          Boya ve galvaniz  kalınlığının ölçülmesi (Madde 3.16′ya göre)

Kabul Deneyleri ve Kuralları

Kabul Deneyleri ve Numune Alma

-          Sözleşmede belirtilen tip deneyleri,

-          Madde 4.2.’de belirtilen rutin deneyler,

Bütün rutin deneyler her teslimat partisinden alınacak numuneler üzerinde tekrarlanacaktır.

Tip deneyleri ve rutin deneyler arasında yer alan Kısmi Boşalmanın Ölçülmesi ile Boya ve Galvaniz Kaplamaları Üzerindeki Deneyler (Tip deneyi kapsamında yer alan) Satıcı ile yapılacak karşılıklı anlaşmaya göre hücre montajı yapılmadan önce de yapılabilecektir.)

Her teslimatta muayene ve deneye sunulan modüler hücrelerin aynı sınıf ve türden olanları bir parti sayılır.

Numuneler ALICI  temsilcileri tarafından rast gele seçilecek ve aksi belirtilmedikçe numune  sayısı aşağıdaki çizelgeden tespit edilecektir.

Partideki hücre sayısı

Alınacak Numune Sayısı
25′e kadar 3
26-50 6
51-100 16
101-150 26
151-300 40

Kabul Kriterleri

i)                    Bütün tip deneylerinden olumlu sonuç alınmış olacaktır.

Tip deneylerinin olumsuz sonuçlanması halinde, Alıcı, modüler hücrelerin çalışma güvenilirliğinin kaybolacağı kanısına varırsa siparişteki aynı tip ve özellikteki bütün birimleri reddedebilecektir. Alıcı, karar tamamiyle kendisine ait olmak üzere, imalatçı makul bir süre içinde hücrelerin tasarımında değişiklik yapma ve şartnamede belirtilen bütün tip deneylerini, giderleri kendisine ait olmak üzere, tekrar etme isteğini kabul edebilir.

ii)                   Bütün rutin deneylerden olumlu sonuç alınmış olacaktır. Rutin deneylerin herhangi birinden olumsuz sonuç alınırsa, bu deneyler partiyi oluşturan tüm modüler hücreler üzerinde tekrarlanacaktır. Buna göre, bozuk çıkan birimler, giderleri Satıcıya ait olmak üzere yenisi ile değiştirilecek ya da onarılacaktır.