Şili Elektrik Piyasası

Şili Merkezi Enterkonnekte Sistemi (SIC) ekonomik yük dağıtım merkezi (SIC CDEC[1]) SIC enterkonnekte sistemini işletir. Piyasa, Toptan Elektrik Piyasası (TEP) olarak bilinmektedir. Tüketicilerin serbest tüketici olup olmamasına bağlı olarak, ikili anlaşmalar ve havuz sistemine ait unsurları bir araya getiren bir piyasa yapısı vardır.

Şili’deki piyasa, esas olarak iki tür anlaşmayı esas alır: ikili anlaşmalar ve havuz anlaşmaları. Üreticiler kapasite ya da enerjiyi ikili anlaşmalar ile büyük serbest tüketicilere (tüketimi 2 MW’dan fazla olanlar) satmak için rekabet eder.

Fakat, dağıtım şirketlerine, yalnızca düzenlemeye tabi olan ve düğüm fiyatları [nodal price] temel alan spot fiyatlar üzerinden satış yapabilirler.[3] Dağıtım şirketleri düzenlemeye tabi piyasayı temsil eder. Düzenlemeye tabi olmayan piyasa ise talebin yaklaşık %27′sine denk gelmektedir.

Spot Piyasa

Spot fiyatlar enterkonnekte sistemin her düğüm noktasında belirlenir ve 12 veya 48 aylık bir dönem için optimize edilen sistem bütünündeki üretimin kısa vadeli marjinal maliyetlerinin ağırlıklı ortalamasını temel alır (Bu maliyetler, rezervuar seviyeleri, tesis emreamadelikleri, termik santral işletme maliyetleri, yeni kapasite ve tahsis usulünü yansıtmaktadır). Bu hesaplamaya 50 MW’lık bir gaz türbini de katmak suretiyle bir kapasite unsuru eklenir ve iletim kayıpları da dahil edilir.

Düzenlemeye tabi fiyatlar, 12 ila 48 aylık bir dönem için her düğüm noktasına ait kısa vadeli marjinal maliyet tahminleri yaparak elde edilir. Bu tahminler sistem optimizasyonunun maliyetlerini de kapsayacak şekilde hazırlanır.

Yük Dağıtımı

Tüm sistem için önceden hazırlanmış saat bazlı ekonomiklik sırasına göre yük dağıtımı yapılır. Her enterkonnekte sistemin üretim tesisleri arasında yük dağıtımı yapmakla yükümlü bir ekonomik yük dağıtım merkezi (CDEC) vardır. CDEC iletim sisteminin güvenliğini ve güvenilirliğini, üçüncü taraf erişim haklarını ve sistemin en düşük maliyetli şekilde işletimini sağlar.


[1] Ekonomik Yük Dağıtım Merkezi (CDEC) elektrik sisteminin ve elektrik ticareti havuzunun işleyişini belirleyen merkezi kurumdur. Sadece üreticiler CDEC’e taraftır. CDEC, sistemin kısa vadeli (günlük ve haftalık) ve orta vadeli (aylık ve yıllık) koordinasyonundan sorumludur.

[2] http://www2.ing.puc.cl/~power/paperspdf/Harvard94.pdf

[3] “Düğüm fiyatlar, önceden belirlenmiş değişken aralıkları olan endeksleme formüllerini kullanarak, her altı ayda bir ayarlanır. Düğüm fiyatları, düzenlemeye tabi olmayan fiyatların %10′luk değişim aralığı içinde olmalıdır.” Amerikalar Kalkınma Bankası (IADB): Sürdürülebilir Kalkınma Bölümü. http://www.iadb.org/sds/doc/1822eng.pdf