İspanyol Elektrik Piyasası

Mevcut yapıda İspanyol elektrik piyasasında iletim ve dağıtım şebekelerine üçüncü taraf erişimi düzenlemeye tabidir, tedarik ise serbestleştirilmiştir. Bu yapıda bağımsız piyasa işletmecisi Compania Operadora del Mercado Espanol de Electricidad (OMEL) ve bağımsız sistem işletmecisi REE’dir. OMEL  spot ve vadeli piyasaların işleyişini denetler, sistem işletmecisi ile birlikte yük dağıtımı sırasını belirler ve uzlaştırma görevini yürütür. Sistemi işletmecisi olan REE iletim sisteminin idaresinden, ve iletim şebekesinin gelişiminden ve takviye edilmesinden sorumludur.

Ticaret yapısı bir ikili anlaşmalar piyasası ve net/gönüllü bir havuzdan oluşur. Bu genel yapı içinde elektrik ticareti üç piyasa da yapılır: günlük, gün içi ve yan hizmetler piyasaları.

Piyasa Düzeni

50 MW üzerinde üretim yapan bütün üreticiler, ikili anlaşmalar kapsamında olan miktarlar dışındaki elektrik enerjisi için havuza teklif vermek zorundadır. Havuz fiyatı piyasa işletmecisi tarafından liyakat sırasına göre belirlenen bir marjinal fiyattır.

Elektrik alımı için teklifler, serbest tüketiciler, dağıtımcılar ve tedarikçiler tarafından verilebilir. 50MW altında üretim yapan üreticiler, kojenerasyon veya diğer elektrik dışı faaliyetler ile beraber elektrik üretimi yapan otoprodüktörler ve yenilenebilir enerji üreticilerinin havuz dışında ikili anlaşmalar ile ticaret yapabilmelerine izin verilir. Bu fiziki ikili anlaşmalar piyasa işletmecisine bildirilir.[2]

Emreamade olan tüm üretim üniteleri, günlük piyasada satıcı olarak aktif durumdadırlar. İkili anlaşmalar dışında, üretilen bütün elektriğin ticareti bu piyasa üzerinden yapılır.

İspanyol Elektrik Ticaret Düzeni

Serbest tüketiciler:

  • Elektriği doğrudan havuzdan alabilir; veya
  • Herhangi bir üretici ya da tedarikçi ile ikili anlaşmalar yapabilir.

Yük Dağıtımı

Günlük piyasadaki işlemler, fiziki ikili anlaşmalar ve REE tarafından yapılan ikili anlaşmalar ile birlikte, temel günlük işletim programını oluşturur.

Bu program oluşturulduğunda, sistem işletmecisi REE, bunun teknik olarak yapılabilirliğini ve gerektiğinde arz yeterliliği ve güvenliğini sağlamak amacıyla, piyasa işletmecisi ile birlikte çalışarak üretim ünitelerinin programını değiştirir.

İspanyol Elektrik Piyasası İşlemleri

Marjinal fiyatı esas alan bir açık arttırma yoluyla, sistemdeki çeşitli ünitelerin üretimini arttırma ya da azaltmak için gereken ikincil düzenleme aralığı belirlenir.

Bu noktada, farklı gün içi piyasa seansları (şimdiki durumda altı tane) gerçekleşir. Bu seanslar, katılımcıların üretim ya da tüketimlerini değiştirmek için teklif verebildikleri bir tür dengesizlik piyasasıdır.

Her gün içi seansın sonucu, nihai saatlik programdır. Darboğaz yönetimi için açık arttırma sisteminde elektriğin aktığı her iki yön için de bağımsız açık arttırmalar vardır ve burada katılımcılara en az fiyat vererek kapasitelerini yeniden satabilme fırsatı tanınır.


[1] Bu konuda faydalı kaynaklar: Instituto acional de Estadística (www.ine.es), Compania Operadora del Mercado Espanol de Electricidad (www.omel.es) and La Comisión Nacional de Energia (www.cne.es).

[2] Buna ek olarak, bu tür elektrik ticareti yapanların fazla üretimleri için ödeme yapılması, ikinci mevzuat ile garanti alınmıştır. Bu fazla üretim için ödenecek ücret, toptan satın alma fiyatının %80’i ile %90’ı arasında olmalıdır. Yenilenebilir kaynaklar kullanılarak elektrik üretenlere de, bu tip üretimi teşvik etmek amacıyla ek ödeme yapılır.

[3] www.omel.es

[4] www.omel.es